2 SKRZYDŁO LOTNICTWA TAKTYCZNEGO
AKTUALNOŚCI
UROCZYSTOŚCI UPAMIĘTNIAJĄCE WIELKĄ UCIECZKĘ
26.03.2017
W piątek 24 marca 2017 roku w Żaganiu upamiętniono 73 rocznicę Wielkiej Ucieczki. Uroczystość odbyła się na terenie Muzeum Obozów Jenieckich w Żaganiu

W piątek 24 marca 2017 roku w Żaganiu upamiętniono 73 rocznicę Wielkiej Ucieczki.
Uroczystość odbyła się na terenie Muzeum Obozów Jenieckich a jej honorowym uczestnikiem był lotnik RAF, jeniec Stalagu Luft 3 Air Commodore Charles Clarke, prezes stowarzyszenia byłych jeńców wojennych Royal Air Force.
Zgromadzonych przed pomnikiem poległych jeńców alianckich gości powitał Burmistrz Żagania Daniel Marchewka. Głos zabrali także dowódca 11 Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej gen.bryg. Stanisław Czosnek oraz Charles Clarke. W uroczystości uczestniczył także gen.bryg. Krzysztof Żabicki z Inspektoratu Sił Powietrznych RP, delegacja DOWÓDZTWA 2. SKRZYDŁA LOTNICTWA TAKTYCZNEGO oraz reprezentacja poznańskiego oddziału Stowarzyszenia Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP.
 
Historia brawurowej ucieczki miała swój początek w marcu 1943 roku w Stalagu Luft 3 w Żaganiu - jednym z niemieckich obozów jenieckich na terenie tego miasta. Zawiązał się w nim wówczas "Komitet X", na czele którego stanął mjr Roger J. Bushell. Zadaniem komitetu było przygotowanie i przeprowadzenie masowej ucieczki 200 jeńców.
 
Przygotowania obejmowały między innymi kopanie trzech tuneli, które nazwano: "Tom", "Dick" i "Harry". Podczas ucieczki został wykorzystany "Harry",który znajdował się ok. 9 m pod ziemią i miał ponad 100 metrów długości.
 
W nocy z 24 na 25 marca 1944 roku podkopem wydostało się 76 jeńców. W wyniku zarządzonej akcji poszukiwawczej Niemcy złapali 73 jeńców. Ucieczka w pełni powiodła się tylko trzem lotnikom. Byli to Norwegowie Per Bergsland i Jens Muller oraz Holender Bram van der Stok. Na rozkaz Hitlera straconych zostało 50 uciekinierów. W grupie zamordowanych znalazło się sześciu polskich lotników: Stanisław Król, Włodzimierz Kolanowski, Jerzy Mondschein, Kazimierz Pawluk, Antoni Kiewnarski i Paweł Tobolski.
Żagańska ucieczka stała się podstawą scenariusza słynnego filmu amerykańskiego „The Great Escape” (1963) z Charlesem Bronsonem i Stevem McQueenem w rolach głównych.
W uroczystości udział wzięli lotnicy 2. Skrzydła Lotnictwa Taktycznego. Dla nas rocznica ta jest szvcególnie bliska, gdyż każdego roku odwiedzamy cmentarz Wspólnoty Brytyjskiej na Poznańskiej Cytadeli, gdzie pochowani są lotnicy - uczestnicy Wielkiej Ucieczki zamordowani przez niemców po tym jak zostali schwytani po przeprowadzeniu brawurowej, acz nieudanej próby ucieczki. Na tym samym cmentarzu obok lotników brytyjskich pochowani są polscy lotnicy, którym nie udało sie uciec z obozu jenieckiego. Poznańska ziemia zjednoczyła ivh na wieki. CZEŚĆ ICH PAMIĘCI!
 

Marek Łazarz Muzeum Obozow Jenieckich Żagań, mjr Dariusz Rojewski


Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych